MAKANCEWAR TINIBU

 Jinkirta Jana'iza Ba Zai Tayar da Matattu Ba: Darasin Jonathan da Makancewar Tinubu

BARR SOLOMON DARLUNG

Babu wani shugaban kasa a tarihin Najeriya da ya samu goyon bayan neman tazarce kamar Goodluck Jonathan. 'Yan siyasa daga kowane bangare, gwamnoni, sanatoci, sarakunan gargajiya, shugabannin addinai, attajirai, da sama da kungiyoyin goyon baya 10,000 masu karfi da kudi sun mamaye kafafen watsa labarai kullum, suna tabbatar da nasararsa—wasu har kafin karfe 12 na rana a ranar zabe.

A zamanin gwamnatin Jonathan, kudi ba matsala ba ce. Ana wulwula su babu tunani, duk wanda ya nuna goyon baya yana samu. Har abin ya kai, kawai ka gaishe “Mama Peace” da “Ina kwana,” za ka samu ruwan kudi.

Wata guda kafin zaben Fabrairu 2015, gwamnatin Jonathan ta boye ta dauko kwararren mai binciken ra’ayi daga kasa da kasa domin tantance sakamakon zabe. Abin mamaki, binciken ya nuna cewa idan aka gudanar da zabe a lokacin da aka tsara, Jonathan zai fadi. A gigice, shugaban ya kira NSA Sambo Dasuki da shugaban DSS. Sakamakon bincikensu ma ya tabbatar da abin da rahoton waje ya fada: Arewa ta farka kuma za ta kada kuri’ar korar Jonathan.

A cikin rudani da fargaba, kuma duk da fushin jama’a, gwamnatin Jonathan ta dage zabe na tsawon makonni shida. Dalilin hukuma shi ne yaki da rashin tsaro a Arewa maso Gabas—wurin da aka dade ana watsi da shi a karkashin kulawar Jonathan. Abin dariya, ita ce wannan gwamnatin Jonathan da ta bar Boko Haram suka kori dubban mutane, da fatan za ta rage yawan masu kada kuri’a daga Arewa, yanzu kuma tana kokarin kwato yankin ba don jin dadin mutanen ba, sai don ceto mulkinsa.

Me ya haifar da gaggawar canji? NSA da DSS sun fada masa cewa mutanen Arewa sun kuduri aniyar kada kuri'a duk wahalar da suka sha. Shugaban INEC, Attahiru Jega, ya ki amincewa da matsin lamba da ake yi masa na soke zabe a Arewa, yana mai cewa an shirya tsaf, har da masu gudun hijira.

Jonathan ya samu kansa a gaba da bango. Ya dage zabe, ya tura sojoji, ya yi fatan hakan zai faranta wa mutanen Arewa rai. Amma abin ya zo da wuri da kadan. Mutanen Arewa sun fahimci dabararsa, suka ki zabensa.

A kokarin ceton kansa, Dasuki ya tafi Landan domin bayyana dalilan dage zabe ga kasashen duniya. Da ya dawo, kofa ta bude a Babban Bankin Najeriya. An kwaso biliyoyin nairori da daloli—wai don siyan makamai, amma gaskiyar ita ce, kudin yakin neman zabe aka mayar da su. Wannan shi ne asalin badakalar Naira biliyan 2.1 da aka ce don siyan makamai, amma aka yi amfani da su wajen cinikin siyasa da cika aljuhun abokan hulda.

Har tsohon gwamnan Sokoto, Attahiru Bafarawa, an ce ya samu Naira biliyan 4.6 (kimanin biliyan 40 a yau) don hayar malaman tsafi daga gida da waje domin Jonathan ya ci zabe.

Amma ko hakan ya ceci Jonathan?

A'a. 'Yan Najeriya sun yi magana da karfi a ranar zabe, suka kawar da shi daga mulki. APC ma ta kadu da yawan nasarar da ta samu, PDP kuwa har yanzu tana cikin mafarkin da bata farka ba.

Yanzu mun dawo 2025. Shugaba Tinubu, cikin girman kai da shan yabo daga makarrabansa da ke masa lakabi da “dabararne mai wayo,” yana bin irin wannan hanya da ta rusa Jonathan. Amma tarihi koyarwa ne mai radadi.

Babu wani shugaba da ya wulakanta mutanen Najeriya da ya tsira ba tare da sakamako ba. 'Yan Najeriya na iya zama masu hakuri, masu shiru ko masu jin jiki, amma idan lokaci ya yi, suna biyo da kura—ta hanyar kuri’a ko kuma da karfin zuciya.

Kada ku kuskura ku manta: 2027 ba zaben APC da jam’iyun hamayya ba ne. Yaki ne tsakanin talakawa da masu jefa su cikin wahala. Halin kuncin da ake ciki a karkashin gwamnatin Tinubu da APC ba a taba ganin irinsa ba—ya fi na Jonathan sau da dama. Amma Tinubu da masu yabonsa suna cigaba da tafiya cikin makanta da raina jama’a.

Gargadi yana bayyane. Tsohon Shugaba Obasanjo ya taba cewa lokacin da aka tambaye shi ko dage zabe a 2015 zai taimaka wa Jonathan: “Jinkirta jana'iza ba zai tashi matattu ba. Sai dai jinkirta binne gawar.”

Wannan misali ya fi dacewa da zamanin nan. Gwamnatin Tinubu ta mutu a zukatan yawancin ‘yan Najeriya. Duk wasu tarurrukan yabo, batutuwan da ake kira "tabbaci," da asarar dukiyar kasa ba za su sauya komai ba. ‘Yan Najeriya na kallo, kuma suna jira.

Najeriya kasa ce mai fadi, daban-daban, da girman kai—babu wanda zai mallake ta ko danneta. Wadanda suka yi yunkurin hakan sun koya darasi mai tsanani.